Mắt Buồn

Biển rộng mênh mông không đong đầy tình Mẹ
Gío trời lồng lộng không phủ kín công Cha


Đó là mấy câu đã hằn in sâu ở trong đầu mà ông vừa mới viết xong trên hai mảnh vải đỏ au , ông dán cẩn thận lên bức tường vôi đã ngả màu ngà vàng ối . Trên cái thủ thờ tổ tiên đã được ông lau chùi sạch bóng suốt mấy hôm trước , từ cái lư cặp nến đến đôi chân đèn – ngay cả bốn cái khung ảnh be bé của Cha Mẹ ông và của Bố Mẹ bà cũng bóng bẩy sáng trưng nằm im ở trên bàn tủ . Khuất sau bốn tấm ảnh ấy , có một tấm hình nhỏ lắm được để kề sát tường vôi loang lở mờ nhạt , có nhìn cho kỹ cũng chỉ thấy mù mờ những đường nét không rõ của một thanh niên , mà tưởng chừng quá trẻ để ông thờ . Bây giờ thì ông lại chưa vừa ý lắm nên bắt đầu lau chùi thêm một lần nữa . Dù ông biết có chùi nhiều cho lắm cũng chỉ thế thôi – có nghĩa là tất cả vẫn vương đạm màu vàng cũ kỹ . Dù sao chùi đi chùi lại những thứ ấy vẫn làm cho ông vui hơn – Khi tất cả mọi thứ đã sáng rực vàng chói dưới đôi mắt của ông , ông mới mỉm cười hài lòng . Ông thầm nghĩ , một lát nữa vợ ông đi chợ thể nào cũng có hoa quả bánh trái để bày biện cúng ông bà trong ba ngày Tết , nghĩ đến đấy bụng ông co thắt lại , bao nhiêu cái tết rồi vợ chồng ông vẫn cô quạnh không kẻ viếng người thăm .

Chẳng qua nhà ông đã trở nên nghèo hèn , vốn liếng chỉ còn lại là cái bàn tủ thờ ngày Tết – Ấy vậy mà vợ ông chẳng hé môi dù chỉ là một cái thở dài khó chịu . Ông thương vợ đến xót xa , lắm lúc lén nhìn qua ánh mắt của bà , ông thấy đôi mắt ấy còn nồng nàn đằm thắm lắm chỉ tội sao mà nó buồn vời vợi quá – vì dường như lúc nào cũng ươn ướt đỏ ngầu - Mà không buồn sao được - Cuộc đời của vợ chồng ông đã bị đưa đẩy và đổi thay nhiều quá sau những năm tháng tàn lụi của chiến tranh – ông mất hết tất cả , ngay cả nhà chỉ có một đứa con trai duy nhất mà cũng đã phải chôn mình vì nghĩa vụ – Vợ ông khóc ròng rã với năm tháng vì mất con là đã mất hết cả cuộc đời của bà – Vậy mà cô con dâu của ông sau đó không lâu cũng biến mất – có lúc ngừời ta đồn con dâu của ông đã trốn theo trai và bỏ xứ đi lập nghiệp nơi khác , vợ ông đau buồn ngày đêm thương nhớ vì bà cũng thương nó như con đẻ của mình – Âý vậy mà ngày đó nó chả chịu sanh đẻ cho ông bà lấy một đứa cháu nội để nối dòng hay để cho ông bà vui sống cảnh chiều hôm . Để bây giờ nhà trống vắng hiu quạnh nỗi muộn phiền …

Thời gian trôi qua nhanh – tóc ông đã bạc trắng , tóc bà cũng điểm sương …. căn nhà xiêu xiêu đổ bóng theo ánh đèn dầu leo lắt không đủ ấm vào đêm – Tháng tết , trời se lạnh , vậy mà ông chỉ có khoác vào ngừời vỏn vẹn cái áo rằn ri của thằng con trai chết để lại - rách và cũ kỹ theo thời gian hôi mốc mùi khói thuốc. Còn bà , gầy guộc héo hắt trong chiếc áo bà ba đen có điểm theo những cánh hoa vàng li ti cũ mèm mà lúc nào bà cũng không rời nó lấy một ngày , mà bà không rời nó cũng phải vì mấy cái áo cũ khác đã có cái rách , cái vá , nên bà vẫn hay nói như để tự an ủi với chính mình : “ Của cái Huyên , may cho tôi từ dạo nào “ . Huyên , là cô con dâu của bà . Rồi bà lại hay thít thít khóc :”Chả biết bây giờ , nó ra làm sao – rõ khổ ?” – Ông thì cứ chỉ ậm ờ cho qua chuyện . Đời đã khó nhọc thương vay mà cả ông lẫn bà chẳng còn tông tích họ hàng gì hết ráo , nên cái cảnh cô độc - khiến ông bà yêu thương và kính nể nhau hơn .

Hồi sớm mai , khi ông lò mò đi tìm cái ấm để nung trà …nhúm lửa hồi đêm trước còn sót lại một tị than làm ông mừng húm , ông run rẩy lấy cái que diêm đốt , lửa phập phùng tí tách reo vui – được một lúc thì khói bay mù mờ làm ông ho khù khụ vài cái - rồi tiếng nước sôi lục sục – ông gọi bà dậy uống bát trà cho ấm dạ rồi còn đi chợ sớm dù ông biết trong túi bà chỉ còn có lấy vài trăm bạc mà bà đã dành dụm từ bấy lâu nay. Bà vẫn hay bảo : “ Gìa rồi , ngủ nghê thì nhiều chứ ăn uống chả là bao”. Âý là bà nói vậy chứ ông biết nhà chẳng còn của dư để mà ăn mà sắm sửa ba ngày tết . Uống vội vài ngụm nước trà , bà đon đả xách cái nón đi ra ngõ , bên ngoài nắng chưa lên , mây vẫn còn âm u che phủ lối, một thoáng gió lạnh tê người , ông ngồi run run chà xát đôi bàn chân khô cằn nức nẻ vào nhau rồi ngóng mắt dõi theo ra ngõ , chỉ thấy hai cái ống quần bà phất phới bay đập vào nhau nghe rõ phầm phập .

Được một lát thì bà về , cái giỏ xách nhẹ bưng vì cái dáng đi thon thả của bà đã cho ông đoán thế - Cất cái khăn lên đầu chiếu , bà nhét dưới cái gối mỏng te như cái bánh phồng – tiếng len ken vài bạc cắc nghe buồn buồn. Ông vồ lấy cái xách , tò mò xem những thứ vợ ông mới mua về bảo lấy để bày lên cúng ông bà . Một nải chuối hương vàng xoe , một cặp bánh in gói đỏ bằng giấy kính, một bịch mức sen bé xíu – loại sen hạt nhỏ chắc là ngon lắm , vì bà bảo mắc một tị nhưng Bố mẹ ngày ấy ưa ăn – ngoài ra bà còn mua thêm cặp bánh chưng nhỏ , một ít củ kiệu tươi và một tị rượu trắng , được đựng trong cái keo nho nhỏ đã được quấn đi quấn lại cẩn thận bằng cái bao ny lông mà bà đã năn nỉ ỉ ôi người bán giúp cho, ông mỉm cười gật gù cái đầu tỏ ra sung sướng và thỏa mãn lắm, vậy mới là ăn Tết chứ . Thêm nữa , một bó hoa le te có mấy cái bông đỏ ối trông cũng đẹp mắt. Ông nâng niu từng thứ một rồi cẩn thận đem để lên hết trên bàn thờ , đốt một nén nhang rồi khấn khấn vái vái .

Một chút hương rơi làm đôi mắt ông cay, ngoài trời lại làm mưa . Cái lập lại mãi hoài của âm điệu rã rời tan nát, của một nỗi đau lòng đời kiếp không nguôi , như lòng ông đang khóc mỗi một lần cho một năm qua , khóc đứa con lạc lõng bơ vơ dưới mộ đời, khóc cái bóng chới với theo hình , lủi thủi trần ai. Khóc cái xa cách của một gần hẹp hơn gan tấc , khóc cho cái sống dở chết dở của cuộc đời còn lại của ông . May mà ông còn có vợ thủy chung gắn bó với ông như hơi thở để ông sống . Ông cũng chẳng cảm thấy cái gì cũ đi và cái gì mới laị . Mọi sự vẫn tồn tại nguyên vẹn, tràn đầy , liên tục , chuyển động thầm lặng giữa tình nghĩa vợ chồng . Ngần ấy thứ đủ để ông cảm thấy hạnh phúc trong tuổi già dù phải sống trong cảnh nghèo hèn như thế .

Có tiếng pháo đì đùng lách tách cả một dãy phố xa xa vang vọng về , sáng rực cả chân trời đen tối trong đêm ba mươi , trong khoảng cách mênh mang như từ tiền kiếp – cả ông lẫn bà luýnh quýnh đốt nhang tay vái miệng khấn – Chỉ có bóng tối vĩnh cửu tràn lan trong niềm trừu tượng và mơ hồ về thắp sáng . Đủ để nhìn và thấy nỗi đau nỗi buồn còn đọng lại nơi khóe mắt của đôi vợ chồng già trong đêm giao thừa như tiễn đưa năm cũ đi qua và chào đón năm mới lại về !


Mùa Đông - 2007